آنچه در «نشست رویداد استراتژیک» گذشت
امیرحسین نادری مدیرعامل شرکت سرمایه گذاری معادن و فلزات، احسان نمازی زاده رئیس اندیشکده و محمد آقاجانلو، مدیرعامل شرکت ملی فولاد ایران سخنرانان این نشست تخصصی بودند.
نادری: کمبود انرژی فرصت خوب صادرات فولاد را تهدید می‌کند
نادری، مدیرعامل شرکت سرمایه گذاری معادن و فلزات در این نشست به مهم ترین چالش پیش روی فولاد اشاره کرد و گفت: بیگانگان برای حذف ایران از معادلات جهانی تلاش بسیاری کرده اند. خوشبختانه ایران به لحاظ ژئوپلتیکی در منطقه‌ای قرار دارد که بسیاری از مبادلات از ایران عبور می‌کند و یکی از مزیت‌های ما در صنعت فولاد نیز این است که در منطقه ما معدود کشورهایی وجود دارند که سنگ آهن، گاز و دسترسی به آب‌های آزاد را داشته باشند.
وی افزود: اکنون بزرگ ترین واصلی ترین چالش صنعت، کمبود برق و گاز است که متاسفانه در کشوری که ۳۰ هزار مگاوات تولید برق دارد کمبود برق نشات گرفته از مدیریت ناصحیح است. در حال حاضر کمبود انرژی، فرصت خوب صادرات فولاد را تهدید می‌کند.
نادری تاکید کرد: با توجه به خساراتی که قطعی برق و گاز بر تجهیزات و روند تولید این حوزه وارد می کند، صنایع فولاد حاضر هستند برق و گاز را با قیمت چند برابری خریداری کرده اما استمرار تامین انرژی آنها تضمین شود. باید این موضوع را در نظر داشته باشیم در بررسی روند کامودیتی ها، قیمتها در حداکثر خود قرار دارد و علیرغم کاهش ارزش ریال، صادرات را بسیار مقرون به صرفه کرده است. ایران نباید این فرصت طلایی را برای ارزآوری از دست بدهد.
مدیرعامل شرکت سرمایه گذاری توسعه معادن و فلزات خاطرنشان کرد: دو اقدام مهم در بحث گاز منطقه مطرح است. از یک سو بناست خط لوله گاز ترکمنستان به افغانستان و پاکستان و هندوستان اجرایی شود، با این اقدام هندوستان با ذخایر ۳۰ میلیارد تنی سنگ آهن به انرژی پایدار و فراوان گاز هم دسترسی خواهد داشت و آن را به فولاد تبدیل کرده و سهم بیشتری از بازار را از آن خود خواهد کرد. از سوی دیگر قطر در جنوب کشور در حال ارسال گاز به عمان است. انتقال گاز قطر به بحرین و عمان با توجه به سرمایه گذاری عمان در حوزه بندری این کشور می تواند در حمل و نقل آهن اسفنجی و گندله با کشتی های بزرگ ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تنی این محصولات را به مراکز فولادسازی به سهولت حمل کند. با دسترسی عمان به گاز، این کشور نیز با صرفه اقتصادی بیشتر تمام گندله تولیدی خود را به آهن اسفنجی تبدیل خواهد کرد؛ به همین خاطر ما در کشورمان، علاوه بر مدیریت شرایط تحریمی و در راستای حفظ جایگاه فعلی و در ادامه کسب بازار بیشتر و توسعه صنایع فولادی، باید برق و گاز مورد نیاز این حوزه را تامین نموده و زیرساختهای لازم برای توسعه صنایع معدنی را فراهم نماییم. تحریم ها حذف ایران از مبادلات تجاری بین المللی را هدف قرار داده، اما تا زمانی که صادرات فولاد ارز آوری دارد، نباید این فرصت را از دست بدهیم. اگر تلاش نکنیم با حذف ایران از تجارت بین المللی قیمت تمام شده و هزینه های صنعت فولاد کشور افزایش زیادی خواهد داشت.
نمازی زاده: مدیران حوزه فولاد باید دیپلماسی فولاد و تعاملات با دستگاه‌های مختلف را بدانند
در ادامه نمازی زاده، رئیس اندیشکده سیاستگذاری و مطالعات صنعت و معدن ایران در این نشست عنوان کرد: صنعت فولاد ایران نیازمند یک نقشه راه جامع، راهبردی، کاربردی و مهم تر عملیاتی است تا همه فعالان صنعت فولاد، در این زنجیره نقش آفرینی کنند.
نمازی‌زاده بر لزوم ارائه اسناد استراتژیک در حوزه فولاد و صنایع فلزی و معدنی تاکید کرد و خواستار اهتمام همه فولادسازان در تدوین برنامه‌ها و ارائه راه حل شد.
رئیس اندیشکده سیاستگذاری و مطالعات صنعت و معدن ایران اظهار کرد: متاسفانه یکی از مشکلات در شرکت های فولادی دولتی، مدیریت ناکارآمد است به همین خاطر در راستای تداوم و استمرار توسعه صنعت فولاد کشور باید به جانشین پروری صحیح در این صنعت توجه شود. مدیران حوزه فولاد باید دیپلماسی فولاد و تعاملات با دستگاه‌های مختلف را بدانند و این مساله نیازمند آموزش است. هرچند که مسائل مختلفی از جمله کمبود مواد اولیه، انرژی و آب و مباحث مرتبط با آلایندگی و زیست محیطی و قیمت‌گذاری دستوری مطرح می شود و این‌ها چالشهای جدی هستند، اما خلا نقشه راهبردی صنعت فولاد وجود دارد بعلاوه اینکه در مورد شرکت‌های خصولتی، دولت هنوز مدیریت این شرکت‌ها را برعهده دارد، لذا در مورد این شرکت‌ها نقشی که به بخش خصوصی داده می‌شود را نمی‌توان به این شرکت‌ها محول کرد.
وی تاکید کرد: مساله آمایش سرزمین بسیار مهم است، در حالی که نقشه آمایش سرزمین سندی صوری است که در حوزه اجرا عملیاتی نشده است و بعضا شاهد هستیم که واحدهای فولادی و صنعتی در جاهای مختلف به بهره‌وری نرسیده است.
آقاجانلو: رشد صنایع مختلف همپا با صنعت فولاد نبوده است
محمد آقاجانلو، مدیرعامل شرکت ملی فولاد ایران در این نشست با اشاره به جایگاه فولاد کشور در دنیا عنوان کرد: ایران در رتبه دهم تولید فولاد در دنیا قرار دارد و از بزرگان تولید فولاد محسوب می شود و بناست با دستیابی به ظرفیت تولید 55 میلیون تن در افق 1404 در رتبه هفتم تولید فولاد در دنیا قرار گیریم. متاسفانه با وجود رشد تولید در کشور، برخی از بخش‌ها با این رشد همگام نبوده‌اند.
مدیرعامل شرکت ملی فولاد ایران با اشاره به حوزه زیرساخت اظهار داشت: برای دستیابی اهداف در افق 1404 در صنعت فولاد به کمتر از 5 میلیارد یورو سرمایه‌گذاری نیاز است. این در حالیست که در حوزه زیرساختهای آن به بیش از 10 میلیارد دلار نیاز به سرمایه‌گذاری داریم. به طور مثال در حوزه ریل و راه‌آهن نیاز به افزایش 3 هزار کیلومتری در صنعت ریلی کشور داریم اما در سالهای گذشته به طور متوسط سالانه کمتر از 250 کیلومتر توسعه ریلی لحاظ شده است. مشکلات تامین انرژی هم در حوزه برق و گاز نیز وجود دارد که صنایع معدنی برای افزایش ظرفیت در این حوزه ورود کرده اند. همچنین صنعت فولاد کمتر از 2 دهم درصد مصرف آب کشور را به خود اختصاص داده اما همواره این سخن در میان است که این صنعت مصرف آب زیادی دارد، لازم است به کانون‌های مصرف آب دقت بیشتری شود.
وی افزود: معادن فعلی شاید کمتر از 15 سال بعد از افق 1404 قابلیت استفاده و تامین را خواهند داشت که مشکلات جدی در بخش اکتشاف را نشان می دهد. موضوع مجوزها در این بحث تاثیر مستقیمی داشته و سازمان‌ها و ارگان‌های مختلف، بخش‌هایی از کشور را بلوکه کرده‌اند و چندین درصد از مساحت کشور در سازمان‌ها بلوک شده است. این در حالیست که سازمان‌های تخصصی 2 درصد را در اختیار دارند و بعضا 10 درصد از معادن کشور بلوک شده سازمان‌های غیر تخصصی هستند که اجازه اکتشاف نمی‌دهند. اگر طی یک فرآیند شفاف قابلیت واگذاری از طریق مزایده ها انجام شود، شاهد توسعه اکتشاف خواهیم بود و پتانسیل‌های زیادی در کشور فعال خواهد شد.
آقاجانلو اظهار داشت: در سالهای گذشته رشد صنایع مختلف همپا با صنعت فولاد نبوده است، لذا نگرانی این است که با این دغدغه‌ها به دغدغه‌های آتی کمتر توجه شود و همانطور که هنوز آمادگی پیدا نشده است وارد بحث‌های مختلف مثل مالیات کربن و فولاد سبز شویم.
ابراهیمی: عارضه یابی و حل آنها به فوریت
محمدرضا ابراهیمی، مدیرمسئول پایگاه خبری معدن نامه در این نشست تخصصی عنوان کرد: انتظار این است هر تصمیمی که در حوزه سیاست گذاری برای بخش معدن و صنایع معدنی کشور گرفته می شود، بر مبنای کار کارشناسی باشد؛ متاسفانه بی توجهی به نظرات کارشناسان در قامت تشکل های تخصصی در سیاست گذاری، از چالش های این حوزه است، اما امید می رود که این موضوع مورد توجه قرار گیرد. استفاده از نظرات و مشورت خبرگان، فعالان بخش معدن و تشکل های صنفی، در سیاست گذاری می تواند برون رفت از چالش های فعلی در این حوزه را تسهیل کند.
مدیرمسئول پایگاه خبری معدن نامه تاکید کرد: استمرار عارضه یابی تا زمانی که به دنبال راهکار نباشیم، فایده ای برای این حوزه نخواهد داشت. به همین خاطر بهتر است پس از جمع بندی از جمیع کلان چالشهای این حوزه، به دنبال راهکارهایی باشیم که بیشترین نتیجه را در کمترین زمان ممکن ایجاد می کنند.
وی در ادامه در خصوص نقش انجمن های تخصصی این حوزه در تصمیم گیری ها خاطر نشان کرد: انجمن ها و تشکل های تخصصی این حوزه گام های موثری در رساندن صدای بخش خصوصی واقعی به مسئولان برداشته است. بخش خصوصی که با تکیه بر توانمندی های خود و به دور از وابستگی ها دولتی رشد کرده است، می تواند بیانگر دیدگاههای مبتنی بر واقعیت های جامعه و به دور از سهم خواهی باشد و توجه بیشتر به آنها تاثیر بسزایی در مسیر توسعه معدن و سنایع معدنی خواهد داشت.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
