صنعت سیمان در دوگانه رکود و انرژی

به عقیده این گروه، مشکلات تامین انرژی و رشد هزینه‌های حمل‌ونقل به اضافه افزایش تورم در همه حوزه‌ها باعث شده عملا قیمت‌های فعلی به صرفه نباشد. در همین راستا دبیر انجمن صنعت سیمان از مدیرعامل بورس کالا خواسته حداقل قیمت انواع محصولات مشمول عرضه در بورس کالا اصلاح شود.

علی‌اکبر الوندیان با اشاره به مذاکرات انجام شده با بورس کالا پیشنهاد کرد کف قیمت پایه سیمان برای هر نام تجاری برابر با میانگین موزون قیمت‌های پایه محاسبه شده همان نام تجاری در هفته قبل و حداکثر میزان افزایش/ کاهش کف قیمت پایه در هر هفته نسبت به هفته قبل دو درصد تعیین شود. در این درخواست آمده، با توجه به نگرانی صنعت در خصوص احتمال روند کاهشی دو درصدی کف قیمت در هر هفته، درخواست می‌شود در بازه سه ماهه عملکرد و فرمول پیشنهادی مورد ارزیابی و سازوکاری برای کنترل این موضوع پیش‌بینی شود.

این درخواست در حالی مطرح می‌شود که بازار سیمان در حال حاضر فضایی آرام و پایدار را تجربه می‌کند که دلیل عمده آن تعادل میان عرضه و تقاضا و حجم بالای ذخایر انبارهاست. آنطور که آمار‌ها نشان می‌دهند تولید سیمان کشور در نیمه نخست سال کاهش داشته، با این وجود، عرضه سیمان در بورس کالا به طور منظم ادامه دارد.

به گفته فعالان این صنعت، تولید سیمان ایران در فصل زمستان با چالش‌های جدی تأمین انرژی (گاز و برق) مواجه است که می‌تواند منجر به کاهش تولید، افزایش هزینه‌ها و نوسانات قیمتی شود و با وجود تلاش برای حفظ تعادل بازار، ناترازی انرژی یک ریسک بزرگ فصلی محسوب می‌شود. هرچند در جلسات اخیر دولت (۰۸ آذر به بعد)، دستوراتی مبنی بر معافیت صنایع صادرات‌محور از محدودیت‌های انرژی صادر شد تا ارزآوری این بخش آسیب نبیند، اما به نظر می‌رسد صنعت سیمان هنوز مشمول این قاعده نشده و صنایعی مثل فولاد از آن بهره می‌برند.

هر ساله با شروع فصل سرما و افزایش مصرف گاز در بخش خانگی، تأمین گاز کارخانه‌های سیمان با محدودیت جدی یا قطعی کامل مواجه می‌شود. این امر تولیدکنندگان را مجبور به استفاده از سوخت جایگزین مثل مازوت یا گازوییل می‌کند که استفاده از آن هزینه‌های بیشتری را (مانند حمل‌ونقل و نگهداری) به کارخانه‌ها تحمیل می‌کند و می‌تواند نگرانی‌های زیست‌محیطی در پی داشته باشد.

بر اساس برخی آمارها، کمبود انرژی در نیمه نخست سال جاری (۱۴۰۴) حدود ۱۰ درصد کاهش تولید سیمان را به دنبال داشته و از ۳۵.۱ میلیون تن در مدت مشابه سال گذشته به ۳۱.۷ میلیون تن رسیده است. این افت نه یک نوسان فصلی، که نشانه‌ای از رکود عمیق صنعتی است. کاهش ۱۰ درصدی تولید در صنعتی که ستون فقرات ساخت‌وساز کشور است، یعنی توقف رشد در یکی از پایه‌های توسعه و پیش‌بینی می‌شود این روند در زمستان تشدید شود که ممکن است به تعطیلی برخی خطوط تولید یا کارخانه‌ها منجر شود.

این در حالی است که توقف یا کاهش تولید سیمان به عنوان یک مصالح ساختمانی استراتژیک، می‌تواند پروژه‌های عمرانی و ساخت‌وساز در سراسر کشور را با وقفه جدی مواجه کند، هرچند بسیاری از این طرح‌ها در یک دهه گذشته با افت شدیدی روبه‌رو شده و تولید مسکن نیز روند متعادلی را پشت سر می‌گذارد، با این حال کاهش عرضه در سه ماه پیش‌رو به یک نگرانی جدی تبدیل شده که در سال قبل نیز مشکلاتی را برای تامین سیمان از بازار ایجاد کرد و باعث روند رو به رشد قیمت‌ها شد.

با این حال تاکنون و در روز‌های پایانی آذرماه، بازار سیمان روندی ثابت و بدون تنش را تجربه کرده و قیمت‌ها در محدوده هفته‌های گذشته باقی مانده و نوسان شدیدی مشاهده نمی‌شود.

در این میان کاهش دمای هوا و کاهش بودجه‌های عمرانی باعث شده است که تقاضا برای سیمان در پایین‌ترین سطح خود باشد و این موضوع فعلا مانع از افزایش قیمت ناشی از کمبود گاز شده است. از سوی دیگر بالا بودن سطح موجودی کلینکر در انبار‌ها (ناشی از تولید مازاد در ماه‌های قبل) فعلاً بازار را از شوک قیمتی مصون نگه داشته است، اما تجربه ماه‌های قبل نشان می‌دهد این شوک به خصوص در پایان سال دور از ذهن نیست. باید گفت بازار سیمان در حال حاضر در وضعیت «انتظار» قرار دارد. اگرچه ناترازی گاز تهدیدی برای تولید است، اما سرمای هوا و رکود بخش مسکن اجازه جهش قیمت را نداده است. پیش‌بینی می‌شود با نزدیک شدن به اسفندماه و دور جدید تقاضا، فشار هزینه‌های سوخت خود را در قیمت‌های نهایی نشان دهد.

 صدای بورس