مرگ ۴ کارگر در انفجار معدن زغال سنگ کلمبیا

به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، انفجار ناشی از تجمع گاز متان در معدن زغال سنگ «لا ویکتوریا» در شهرستان چیتا از استان بویاکا کلمبیا، چهار کارگر معدن را به کام مرگ کشاند. عملیات امداد که از شامگاه جمعه آغاز شده بود، پس از خارج کردن آخرین دو جسد در روز یکشنبه پایان یافت و مقامهای معدنی کلمبیا تحقیق درباره علت حادثه را آغاز کردند.
انفجار حدود ساعت ۵ عصر روز جمعه ۱۳ نوامبر در یک معدن زغال سنگ واقع در روستای «لا پلایا» از توابع شهرستان چیتا رخ داد. در زمان حادثه چهار کارگر در معدن حضور داشتند و انفجار متان علاوه بر وارد کردن آسیبهای مرگبار، موجب ریزش بخشی از فضای زیرزمینی معدن و دشوار شدن عملیات امداد شد.
تصاویر دوربینهای مداربسته که از سوی رسانههای کلمبیایی منتشر شده، لحظه وقوع انفجار و خروج حجم زیادی از دود سیاه و شعله از دهانه معدن را نشان میدهد. بلافاصله پس از حادثه، نیروهای دفاع مدنی، تیمهای نجات معدن سازمان ملی معدن کلمبیا و نیروهای پلیس در محل حاضر شدند.
عملیات نجات در عمق بیش از ۴۰۰ متری
دو جسد در ساعات اولیه عملیات و روز شنبه از معدن خارج شد، اما دو کارگر دیگر در بخشهای عمیقتر گرفتار بودند. گزارشهای محلی عمق محل گرفتار شدن این دو نفر را بیش از ۴۰۰ متر اعلام کردند. ریزش ناشی از انفجار، دسترسی مستقیم نیروهای امدادی به بخشهای زیرزمینی را دشوار کرده بود.
تیمهای نجات معدن «نوبسا» در جریان عملیات ابتدا اقدام به تهویه فضای زیرزمینی و ایمنسازی و تقویت سیستم نگهداری کردند. تزریق هوا نیز برای بهبود شرایط داخل تونل ادامه یافت تا امکان پیشروی ایمن نیروهای امدادی فراهم شود. در نهایت نیروهای امدادی روز یکشنبه ۱۵ نوامبر دو جسد باقیمانده را نیز پیدا و از معدن خارج کردند. سازمان ملی معدن کلمبیا اعلام کرد عملیات جستوجو و نجات در محل حادثه پایان یافته، اما تحقیقات درباره علت انفجار ادامه خواهد داشت.
چهار کارگر قربانی حادثه
مقامهای محلی چهار قربانی این حادثه را روبرتو سیفوئنتس، پدرو لوئیس سپولودا رینکون، خوزه آلیریو کوئواس و ویلیام گومز معرفی کردند. یکی از نخستین قربانیانی که جسد او پیدا شد، ویلیام گومز بود.
حادثه در معدنی رخ داده که مقامهای کلمبیایی آن را معدن زغال سنگ «لا ویکتوریا» معرفی کردهاند. سازمان ملی معدن کلمبیا اعلام کرده است که فعالیت این معدن در چهارچوب یک عنوان معدنی ثبتشده انجام میشده و پس از حادثه دستور توقف فعالیت در محل صادر شده است.
اطلاعات رسمی پایگاه داده سازمان ملی معدن کلمبیا نشان میدهد محدوده معدنی FI6-144 فعال و در مرحله بهرهبرداری قرار دارد و مواد معدنی ثبتشده در آن شامل زغال سنگ، زغال سنگ متالورژیکی و زغال سنگ حرارتی است. این محدوده حدود ۱۶۲۰ هکتار وسعت دارد و در شهرستانهای چیتا، جریکو و لا اوویتا در استان بویاکا گسترده شده است.
سازمان ملی معدن همچنین در گزارش اولیه خود اعلام کرده بود که عملیات در محل حادثه تحت چهارچوب قرارداد فرعی رسمیسازی فعالیت معدنی انجام میشده است. بنابراین حادثه در محلی رخ داده که در ساختار رسمی ثبت فعالیتهای معدنی کلمبیا قرار داشته است، هرچند جزئیات مربوط به بهرهبردار مستقیم معدن هنوز از سوی مقامهای رسمی اعلام نشده است.
متان تهدید دائمی معادن زیرزمینی زغال سنگ
انفجار متان یکی از مهمترین خطرات در معادن زیرزمینی زغال سنگ است. متان میتواند در لایههای زغال سنگ آزاد شود و در صورت تهویه ناکافی در فضاهای زیرزمینی تجمع پیدا کند. رسیدن غلظت گاز به محدوده قابل انفجار و وجود یک منبع اشتعال میتواند به انفجاری شدید منجر شود.
در حادثه چیتا نیز مقامهای کلمبیایی علت اولیه را تجمع متان اعلام کردهاند، اما سازمان ملی معدن تأکید کرده است که تحقیقات برای مشخص شدن علت دقیق حادثه ادامه دارد. به همین دلیل هنوز نمیتوان درباره منبع اشتعال، عملکرد سیستم تهویه یا وجود هرگونه نقص ایمنی در معدن اظهارنظر قطعی کرد.
خطر انفجار متان به موج اولیه انفجار محدود نمیشود. ریزش فضای زیرزمینی، کاهش اکسیژن، انتشار گازهای خطرناک و احتمال وقوع انفجار ثانویه میتواند عملیات امداد را نیز به یکی از پرریسکترین مراحل حادثه تبدیل کند. به همین دلیل تیمهای نجات در چیتا پیش از ورود عمیقتر به معدن، عملیات تهویه و ایمنسازی مسیرها را در دستور کار قرار دادند.
تداوم حوادث مرگبار در معادن کلمبیا
حادثه چیتا در منطقهای رخ داده که فعالیت معادن کوچک زغال سنگ و زمرد در آن گسترده است و حوادث معدنی همچنان یکی از چالشهای بخش معدن کلمبیا محسوب میشود. سازمان ملی معدن این کشور نیز پیشتر درباره خطر تجمع گاز و گردوغبار در ذخایر زغال سنگ هشدار داده بود.
همزمان با پایان عملیات نجات در معدن لا ویکتوریا، سازمان ملی معدن کلمبیا از مرگ یک کارگر دیگر در معدن دیگری در استان بویاکا خبر داد. این کارگر بر اثر ریزش سنگ گرفتار شده بود.
تکرار حوادثی از این دست، اهمیت کنترل گاز، تهویه مناسب، پایش مستمر متان، طراحی و نگهداری سیستمهای نگهداری و اجرای دقیق دستورالعملهای ورود و خروج نیروی انسانی را در معادن زیرزمینی زغال سنگ برجسته میکند. در چنین معادنی، حتی یک اختلال در تهویه یا کنترل گاز میتواند در مدت کوتاهی یک حادثه محدود را به فاجعهای با چند قربانی تبدیل کند.
اکنون با پایان عملیات جستوجو در معدن لا ویکتوریا، تمرکز مقامهای کلمبیایی بر مشخص کردن زنجیره اتفاقاتی است که به تجمع متان، انفجار و سپس ریزش معدن منجر شد. نتیجه این تحقیقات میتواند مشخص کند که حادثه صرفاً ناشی از شرایط طبیعی زمین و آزاد شدن گاز بوده یا عوامل مرتبط با طراحی معدن، تهویه، پایش گاز و نحوه بهرهبرداری نیز در وقوع آن نقش داشتهاند.




