تکیه بر بومی‌سازی کلید تحقق فولاد سبز
مرتضی طلایی، معاون اسبق فولاد مبارکه، در حاشیه نمایشگاه بین‌المللی فولاد ۱۴۰۵ با تأکید بر ماهیت توسعه‌گر صنعت فولاد گفت: اهمیت راهبردی فولاد فراتر از ارزش اقتصادی آن است؛ به‌طوری‌که کشورهای صنعتی جهان همچنان از ظرفیت‌های فولادسازی خود حفاظت می‌کنند. وی تاکید کرد: این صنعت با ایجاد اشتغال، توسعه زنجیره‌های ارزش و ارتقای توان فنی و اقتصادی، نقشی بی‌بدیل در پیشرفت کشورها ایفا می‌کند.
پایگاه خبری «معدن نامه»: مرتضی طلایی، معاون اسبق فولاد مبارکه، در حاشیه نمایشگاه بین‌المللی فولاد ۱۴۰۵ اصفهان با اشاره به تجربه چند دهه فعالیت خود در فولاد مبارکه با اشاره به بازسازی فولاد مبارکه و بازگشت سریع این شرکت به مدار تولید اظهار کرد: طلایی اظهار کرد: بازسازی سریع فولاد مبارکه با اتکا به امکانات و منابع داخلی، حاصل سال‌ها سرمایه‌گذاری در بومی‌سازی و ساخت داخل است؛ مسیری که با توسعه مهندسی معکوس و توان سازندگان داخلی، امروز تأمین بیش از ۹۰ درصد قطعات یدکی مورد نیاز با استانداردهای جهانی را در داخل کشور امکان‌پذیر کرده است.
توان داخلی در میدان عمل اثبات شد
معاون اسبق فولاد مبارکه در ادامه گفت: ظرفیت‌هایی که طی دهه‌های گذشته در میان سازندگان داخلی شکل گرفته بود، این اطمینان را ایجاد کرد که امکان بازسازی در کوتاه‌مدت، با فعالیت شبانه‌روزی و کاهش موانع اداری وجود دارد.
طلایی با تأکید بر ضرورت حرکت از بومی‌سازی قطعات به سمت بومی‌سازی فرایندی صنعت فولاد گفت: باید تا حد امکان بومی‌سازی صنعت را به‌صورت فرایندی و کامل دنبال کنیم. مهندسی معکوس می‌تواند نقطه آغاز باشد و سپس به توان طراحی و ساخت تجهیزات مورد نیاز برسیم. صنعت فولاد نیز ظرفیت آن را دارد که کوره‌های فولادسازی، تجهیزات فولادسازی ثانویه، ریخته‌گری و خطوط نورد مورد نیاز خود را طراحی و تولید کند.
وی شرط تحقق این هدف را افزایش ریسک‌پذیری و شکل‌گیری همکاری میان بخش‌های مختلف دانست و اظهار کرد: در این صورت می‌توان برای طراحی و تأمین سخت‌افزارهای جدید وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی، به‌ویژه چین، را کاهش داد.
معاون اسبق فولاد مبارکه اضافه کرد: این رویکرد به معنای آن نیست که همه‌چیز الزاماً در داخل ساخته شود. ممکن است در برخی بخش‌ها به مهندسی، مشاوره یا تجهیزاتی از خارج کشور نیاز داشته باشیم، یعنی مدیریت کلان پروژه، یکپارچه‌سازی تجهیزات، مونتاژ، نصب، راه‌اندازی و رساندن مجموعه به مرحله بهره‌برداری را خودمان انجام دهیم.
بهره‌وری انرژی؛ گام نخست فولاد سبز
طلایی در ادامه درباره حرکت فولاد مبارکه به سمت تولید فولاد سبز گفت: مفهوم فولاد سبز در ساده‌ترین تعریف، کاهش میزان انرژی مصرفی به ازای تولید یک تن فولاد و استفاده از منابع انرژی با حداقل انتشار کربن است. با توجه به مسئله تغییرات اقلیمی، نخستین گام برای تولید فولاد سبز باید بازنگری در تمام فرایند تولید و تجهیزات و مدیریت مصرف انرژی به ازای واحد تولید باشد.
وی افزود: در گام نخست باید مصرف انرژی الکتریکی و گاز مصرفی در تمامی واحدهای تولیدی کاهش پیدا کند و بهره‌وری انرژی تجهیزات افزایش یابد. این مرحله شدنی و در دسترس است و باید در اولویت نخست قرار گیرد. لازم است در یک بازه یک تا سه‌ساله، بهره‌وری انرژی در فرایند تولید با سرعت قابل‌توجهی ارتقا پیدا کند و به استانداردهای جهانی نزدیک شود.
هیدروژن؛ گام دوم گذار به فولاد سبز
طلایی ادامه داد: مرحله بعد به نوآوری و استفاده از تجهیزات و فناوری‌های جدید مربوط می‌شود؛ از جمله بررسی امکان استفاده از هیدروژن در واحدهای احیای مستقیم با هدف افزایش ظرفیت احیا و کاهش تولید مونوکسیدکربن و دی‌اکسیدکربن. این مرحله نیازمند سرمایه‌گذاری بیشتری است و می‌تواند در اولویت دوم قرار گیرد.
وی اضافه کرد: به موازات این مسیر باید روی واحدهای احیای مستقیم کار کرد و امکان استفاده از انرژی خورشیدی برای تولید هیدروژن و مصرف آن در فرایند احیا را مورد بررسی قرار داد. این اقدام سرمایه‌بر است، اما می‌تواند یکی از مراحل بعدی حرکت صنعت فولاد به سمت تولید سبز باشد.
هوش مصنوعی در خدمت کاهش مصرف انرژی
معاون اسبق فولاد مبارکه با بیان اینکه حرکت به سمت افزایش بهره‌وری پیش از این نیز در فولاد مبارکه آغاز شده است، گفت: زمانی که تجهیزات با ظرفیت پایین کار می‌کنند، بهره‌وری نیز کاهش پیدا می‌کند. در مقابل، استفاده حداکثری از ظرفیت تجهیزات و مدیریت هوشمند موتورها، کوره‌ها و بخش‌هایی که در مقاطعی بدون بار یا به شکل زائد در مدار هستند، می‌تواند مصرف انرژی به ازای هر تن محصول را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد.
طلایی استفاده از هوش مصنوعی و سامانه‌های نوین کنترلی را یکی از ظرفیت‌های موجود در این زمینه دانست و افزود: با مدیریت سیستمی و کنترل هوشمند تجهیزات می‌توان مصرف ویژه انرژی را کاهش داد. فولاد مبارکه تاکنون قدم‌به‌قدم در این مسیر حرکت کرده است، اما همچنان ظرفیت زیادی برای کار وجود دارد و باید تلاش شود شاخص‌های بهره‌وری انرژی این مجموعه به ترازهای جهانی نزدیک شود.
وی با بیان اینکه صنایع فولادی ذاتاً توسعه‌گرا هستند، افزود: کشورهای توسعه‌یافته و صاحب فناوری، از آمریکا و ژاپن گرفته تا کره‌جنوبی و چین، همچنان توجه ویژه‌ای به صنعت فولاد دارند؛ زیرا زنجیره فولاد در ارتقای سطح فنی، اقتصادی و کیفیت زندگی جامعه نقش‌آفرین است.
ایراسین
