تیغ محاصره بر گردن گندله صادراتی ایران؛ توقف کشتی‌ها در دریای عمان
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه» فعالان بازار گزارش می‌دهند که جابه‌جایی کشتی‌های مرتبط با محموله‌های معدنی ایران همچنان با محدودیت‌های عملیاتی مستقیم و مداخلات نظامی روبه‌روست؛ وضعیتی که نه تنها ریسک حمل محموله‌های فله را به اوج رسانده، بلکه اعتماد خریداران آسیایی را نیز بیش از پیش سلب کرده است. این در حالی است که زنجیره تأمین فولاد، علی رغم گفت‌وگوهای سیاسی میان واشنگتن و پکن، هنوز هیچ بهبود ملموسی را در مدیریت بار مشاهده نمی‌کند.
دیدارهای اخیر میان «دونالد ترامپ» و «شی جین‌پینگ» انتظاراتی را برای تثبیت شرایط کشتیرانی در تنگه هرمز و بازگشت تدریجی تردد آزاد دریایی ایجاد کرده بود. در همین راستا، «جیمسون گریر»، نماینده تجاری آمریکا، پس از این دیدارها در گفتگو با بلومبرگ تأکید کرد: «برای چین بسیار حیاتی است که تنگه هرمز باز بماند؛ آن هم بدون اخذ عوارض و بدون کنترل نظامی.» موضعی که با خواسته‌های مکرر پکن برای تأمین امنیت مسیرهای کشتیرانی و جریان کالاهای پایه همسو به نظر می‌رسید، اما در عمل، فاصله میان میز مذاکره تا آب‌های خلیج فارس همچنان زیاد است.
دو کشتی فله‌بر پاناماکس به نام‌های «Ocean Molica» و «Eileen» که هر یک حامل حدود ۷۰ هزار تن گندله سنگ‌آهن ایران بودند، در ۱۴ مه هنگام عبور از آبراه‌های منطقه‌ای با مداخله مستقیم نیروی دریایی آمریکا متوقف شدند. گزارش‌ها حاکی از آن است که این کشتی‌ها ابتدا از نزدیکی خورفکان حرکت خود را آغاز کرده بودند، اما پس از این مداخله و هماهنگی‌های بعدی با فرماندهی نیروی دریایی سپاه، مسیر آن‌ها به سمت «صحار» عمان تغییر یافت. داده‌های رهگیری AIS تایید می‌کند که هر دو کشتی هم‌اکنون در دریای عمان متوقف شده‌اند و یک منبع آگاه به متال اکسپرت اعلام کرده است که این کشتی‌ها همچنان در محاصره بوده و موفق به عبور نشده‌اند.
این بحران در حالی تشدید می‌شود که هفته گذشته نیز کشتی فله‌بر «JIAXIN» با پرچم هنگ‌کنگ و محموله ۵۵ هزار تنی گندله، با دستور نیروی دریایی آمریکا مجبور به بازگشت به بندرعباس شده بود. تکرار این حوادث باعث شده تا خریداران چینی در قبال ثبت سفارش‌های جدید برای محصولات ایرانی، به‌ویژه در بخش گندله و سنگ‌آهن، با احتیاط مفرط عمل کنند.
در فضای کنونی، اگرچه جابه‌جایی‌های محدودی همچنان انجام می‌شود، اما تجارت مواد اولیه ایران عملاً چندپاره و به‌شدت غیرقابل پیش‌بینی باقی مانده است؛ وضعیتی که نشان می‌دهد تا رسیدن به یک تضمین پایدار، سایه نااطمینانی بر سر صادرات معدنی ایران سنگینی خواهد کرد.
