زمستان فولاد در راه است؛ دولت به جای اصلاح زیرساخت، راه محدودیت را برمی‌گزیند؟
به گزارش پایگاه خبری معدن نامه، امین ابراهیمی، مدیرعامل فولاد خوزستان، با اشاره به «عمق ناترازی ها» هشدار داد که شکاف میان نرخ رسمی و آزاد ارز می‌تواند چالشی بزرگ‌تر از بحران برق و گاز باشد و مستقیماً هزینه تمام‌شده را افزایش دهد.
ناترازی انرژی ؛ مزیت دیروز ، تهدید امروز
صنعت فولاد تنها ۵ درصد از گاز کشور را مصرف می‌کند، اما بیشترین سهم مصرف به واحدهای احیای مستقیم و تولید آهن اسفنجی تعلق دارد. توسعه صنعت بر مبنای وفور گاز بود، در حالی که زیرساخت تولید و انتقال انرژی توسعه نیافت و امروز گاز از مزیت به «پاشنه آشیل» صنعت تبدیل شده است. در زمستان، حدود ۳۰ درصد ظرفیت احیای مستقیم به دلیل کمبود گاز متوقف می‌شود و در تابستان ۱۴۰۴ نیز قطعی‌های برق باعث کاهش تولید و سقوط حاشیه سود فولادسازان از ۳۰ درصد به کمتر از پنج درصد شد.
ناترازی ارزی ؛ چالش تازه
افزایش فاصله نرخ رسمی و آزاد، هزینه واردات تجهیزات، الکترود، قطعات و مواد مصرفی را سنگین کرده و رقابت‌پذیری صادراتی فولاد را کاهش می‌دهد. ابراهیمی تأکید کرد این ناترازی «به مراتب سنگین تر» از بحران انرژی است، هرچند سازوکار تهاتر ارزی در فولاد خوزستان می‌تواند فشار را تا حدی کاهش دهد.
تولید پایدار ؛ نیازمند سیاست انرژی پایدار
ایران با تولید ۳۱ میلیون تن فولاد خام در ۲۰۲۴ در رتبه دهم جهان قرار دارد، اما این رقم با هدف ظرفیت ۵۵ میلیون تنی افق ۱۴۰۴ فاصله زیادی دارد. اختلاف ظرفیت نصب‌شده و تولید واقعی، نتیجه مستقیم ناترازی انرژی، ارز و زیرساخت‌هاست.
تجربه فولاد خوزستان نشان می‌دهد بدون اصلاح سیاست های انرژی و نقش دولت در زیرساخت‌ها، حتی اقداماتی مانند احداث نیروگاه‌های خودتأمین، بازچرخانی آب و تهاتر ارزی نیز کفایت نمی‌کند. صنعت فولاد اکنون میان مزیت‌های بالقوه و محدودیت‌های بالفعل قرار گرفته است: بحران انرژی، ناترازی ارزی، کمبود مواد اولیه، ضعف حمل و نقل، محدودیت آب و مقررات بی‌ثبات. با وجود این چالش ها، فولاد خوزستان تلاش دارد با اتکا به تهاتر ارزی، سرمایه‌گذاری در انرژی و ارتقای بهره‌وری، مسیر پایداری تولید را حفظ کند. تولید پایدار بدون انرژی، سیاست و زیرساخت پایدار ممکن نیست؛ گزاره‌ای که امروز بیش از هر زمان دیگری در صنعت فولاد ایران مصداق دارد.
