تراز مصرف و صادرات مس ایران؛ نیمی در داخل، نیمی در بازار‌های جهانی

به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، بهرام شکوری با اشاره به ساختار بازار مس ایران افزود: ایران ظرفیت بالایی برای تولید مس دارد و می‌تواند به یکی از بازیگران اثرگذار در این بازار تبدیل شود، اما برای رسیدن به این جایگاه باید زنجیره ارزش تکمیل شود؛ از سوی دیگر، سرمایه‌گذاری نیز باید توسعه یابد و موانع تولید برطرف شود.

وی با بیان اینکه بخش عمده مس تولیدی کشور در صنایع داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرد، ادامه داد: مس کاربرد‌های زیادی در صنایع دارد که از جمله آنها می‌توان به صنایع برق و صنعت خودرو اشاره کرد؛ همچنین این فلز در تولید سیم و کابل، تجهیزات الکترونیکی، ساختمان و سایر صنایع پایین‌دستی کاربرد‌های زیادی دارد.

شکوری با بیان اینکه ظرفیت برخی واحد‌های فرآوری و صنایع تکمیلی محدود است، گفت: با این حال، بخشی از تولید به صورت کاتد، کنسانتره یا محصولات نیمه‌فرآوری‌شده راهی بازار‌های صادراتی می‌شود.

رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق ایران افزود: صادرات مس در سال‌های اخیر یکی از منابع مهم تأمین ارز برای بخش معدن بوده و بازار‌های آسیایی، به‌ ویژه چین، سهم قابل توجهی از صادرات این محصول را به خود اختصاص داده‌اند. با این وجود، ارزش‌آفرینی واقعی زمانی محقق می‌شود که سهم صادرات محصولات دارای ارزش افزوده بالا افزایش یابد و خام‌فروشی یا صادرات محصولات با فرآوری محدود کاهش پیدا کند.

شکوری با اشاره به مهم‌ترین موانع توسعه این صنعت تصریح کرد: کمبود منابع مالی برای اجرای پروژه‌های توسعه‌ای، دشواری تأمین تجهیزات و فناوری‌های روز، فرسودگی بخشی از ماشین‌آلات معدنی، محدودیت‌های انرژی، کمبود منابع آبی در مناطق معدنی و همچنین طولانی بودن فرآیند‌های اداری، از جمله چالش‌هایی هستند که سرعت رشد صنعت مس را تحت تأثیر قرار داده‌اند.

وی ادامه داد: در کنار رفع این موانع، توجه به استاندارد‌های بین‌المللی نیز به یکی از الزامات توسعه صنعت مس تبدیل شده است. امروز بسیاری از شرکت‌های بزرگ معدنی کشور در حوزه مدیریت کیفیت، ایمنی، محیط زیست و کنترل فرآیند‌های تولید، استاندارد‌های معتبر جهانی را پیاده‌سازی کرده‌اند و ارتقای کیفیت محصولات به شکل جدی دنبال می‌شود.

رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق ایران با تأکید بر اهمیت توسعه پایدار گفت: حرکت به سمت کاهش مصرف انرژی، استفاده بهینه از منابع آب، مدیریت پسماند‌های معدنی و رعایت الزامات زیست‌محیطی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه شرط حضور در بازار‌های جهانی محسوب می‌شود و شرکت‌های معدنی ناگزیرند همسو با استاندارد‌های نوین و الزامات ESG حرکت کنند.

شکوری درباره چشم‌انداز این صنعت نیز اظهار کرد: هرگونه کاهش محدودیت‌های بین‌المللی و بهبود روابط اقتصادی می‌تواند زمینه ورود سرمایه، انتقال فناوری، نوسازی تجهیزات و توسعه پروژه‌های معدنی را فراهم کند. در چنین شرایطی، صنعت مس ایران این توانایی را دارد که علاوه بر پاسخگویی به نیاز داخلی، سهم بیشتری از بازار‌های جهانی را در اختیار بگیرد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: آینده صنعت مس صرفاً در افزایش ظرفیت استخراج خلاصه نمی‌شود، بلکه موفقیت این بخش زمانی رقم خواهد خورد که ذخایر معدنی کشور به موتور محرک توسعه صنعتی، اشتغال، فناوری و صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا تبدیل شوند؛ مسیری که نیازمند ثبات در سیاست‌گذاری، حمایت از سرمایه‌گذاری و تکمیل زنجیره ارزش از معدن تا صنایع پایین‌دستی است.