حفاری اکتشافی جزو آن‌دسته از فعالیت‌هایی است که به توسعه ثروت معدنی کشور منتهی می‌شود. در برنامه هفتم توسعه سالانه 5 میلیون متر حفاری اکتشافی در دستور کار قرار گرفته، درحالی‌که مجموع حفاری‌های اکتشافی انجام گرفته در کشور در تمامی سال‌های گذشته نزدیک به 5 میلیون متر می‌شود. تحقق این اهداف بلندپروازانه نیازمن واردات تجهیزات موردنیاز در این بخش است.
زنجیره فعالیت در بسیاری از صنایع اصلی و استراتژیک کشور همچون فولاد، مس، صنایع فلزی و غیرفلزی، از معدن آغاز می‌شود، بنابراین توسعه صنعتی در بسیاری از بخش‌ها، به معدن وابسته است. برای ارزیابی جایگاه معادن و بررسی نقاط قوت، ضعف و همچنین توسعه‌های انجام گرفته در این بخش، باید عملکرد خود را در این حوزه با کشورهای معدنی دنیا ازجمله استرالیا، کانادا، امریکا، چین و… مقایسه کنیم.
ایران از منظر تنوع مواد معدنی، در دنیا کم‌نظیر است. ذخایر معدنی شناسایی شده در کشور دقیق نیست، یعنی استانداردهای حاکم بر فرآیندهای شناسایی مواد معدنی و…، رعایت نشده است. اما در حالت کلی می‌توان این‌طور ادعا کرد که توسعه ثروت معدنی پس از انرژی، نقطه اتکایی برای توسعه کشور است.واحدهای بزرگ فعال در بخش صنایع معدنی در طول سال‌های گذشته توانسته‌اند در تامین نیاز بازار داخل و همچنین حضور در بازار صادراتی موفق عمل کنند. تامین ماده اولیه، نخستین شرط تولید در این صنایع است. بنابراین اکتشاف و استخراج مواد معدنی اهمیت می‌یابد. حفاری پایه آغازین فعالیت‌های اکتشافی است. بی‌توجهی به فرآیند اکتشاف مطابق استانداردهای جهانی، عملا مانع حضور معادن و صنایع وابسته به آن، در کلاس جهانی است.
فعالیت‌های حفاری و اکتشافی، آسیب‌هایی را برای محیط‌زیست به‌همراه دارد. توجه به آسیب‌ها و خسارات وارد شده به طبیعت، رفع این خسارات تحمیلی به محیط زیست، پیش‌شرط جهانی شدن فعالیت‌های معدنی ما است. حفاری مغزه‌گیری، فرآیند اصلی موردتوجه در سال‌های گذشته بوده است. یا به بیان دیگر این روش حفاری در سال‌های گذشته در کشور مورد توجه بوده، اما مسائلی نیز در این میان وجود داشته است. به‌عنوان مثال در سال‌های گذشته و به دنبال رشد نرخ ارز، بهای تجهیزات حفاری که عموما و اغلب هم وارداتی هستند، به شدت افزایش یافت. اما سیاست‌گذاران در نهادهای دولتی نسبت به این روند رشد نرخ ارز و افزایش هزینه‌های حفاری بی‌توجه بودند؛ این بی‌توجهی مانع اجرای حفاری‌های اکتشافی برای یک دوره زمانی در کشور بود. خوشبختانه اخیرا نخستین فهرست بها از نرخ حفاری، تهیه شد. این اقدام زمینه تعدیل قیمتی حفاری را فراهم کرد.
واردات، راه حل نیاز حفاری در کشور
مجموع حفاری‌های انجام گرفته در کشور تاکنون حدود ۵ میلیون متر است، درحالی که این رقم در سایر کشورهای معدنی دنیا به مراتب بالاتر است. در این کشورها، سالانه چند میلیون متر حفاری اکتشافی انجام می‌شود. توسعه اکتشاف و استخراج معدنی هدف اصلی است، برای تحقق این هدف نیازمند حفاری به‌عنوان یک ابزار غیرقابل جایگزین باشیم. نیاز قابل توجهی به حفاری در کشور وجود دارد. این نیاز با اتکا به واردات تامین خواهد شد. البته اگر شرکتهای داخلی تجهیزات حفاری با کیفیت و نرخ مناسب تولید کنند، از آن استقبال می‌خواهد شد. اما تجهیزات ساخته شده تاکنون، انبوه و در مقیاس صنعتی نبوده‌اند. درواقع اکنون در آغاز مسیر ساخت تجهیزات حفاری در کشور هستیم، درنتیجه باید از واردات برای رفع کمبودهای این بخش استفاده کرد. خوشبختانه فعالان بخش معدن در انجمن‌های مختلف و اتاق بازرگانی، در این بخش فعال شده‌اند. انتظار می‌رود با اتکا با تعاملات میان سیاست‌گذاران و فعالان معدنی، مسیر تامین نیازهای ما، فراهم و تسهیل شود.
این اقدام در شرکتهای فعال حوزه مس سبب موفقیتهای بسیاری شده است، ارتقا سطح فعالیت‌های اکتشافی در شرکت ملی صنایع مس ایران زمینه افزایش ۶ برابری ذخایر این مجموعه را فراهم کرد. بنابراین می‌توان این‌طور ادعا کرد که توجه به ذخایر معدنی و تلاش برای توسعه فعالیت‌های اکتشافی و حفاری در این بخش، عملا به‌منزله ارتقا سطح ثروت معدنی کشور خواهد بود.
رکورد جدید فملی در فروش ماهانه
در دومین ماه سال مالی ۱۴۰۳ شرکت ملی صنایع مس ایران توانسته است فروشی برابر 16,263 میلیارد تومان داشته باشد. فروش دو ماهه امسال رشد 49% نسبت به مدت مشابه سال گذشته دارد. در ماه جاری مقدار فروش کاتد شرکت 24 هزار تن ثبت شده است. متوسط فروش هر ماه سال مالی گذشته عدد 21 هزارتن بوده است. فملی در این ماه نیز تولید 26 هزار تن کاتد را گزارش کرده است. در سال گذشته متوسط تولیدات شرکت برابر 24 هزار تن بوده است. تولید دو ماهه امسال رشد 1% نسبت به مدت مشابه سال گذشته دارد. نرخ فروش این شرکت در این ماه برای محصول کاتد 5,094,294 ریال است. فروش شرکت در سال گذشته به طور متوسط بر نرخ های 3,855,175 ریال استوار بوده است.
