تایرهای هوشمند وارد زنجیره کامیون‌های خودران معدنی می‌شوند
احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن نامه»: صنعت حمل‌ونقل معدنی در حال عبور از مرحله‌ای است که در آن هوشمندسازی تنها به سامانه‌های کنترل خودرو و ناوبری محدود می‌شود. توافق جدید Techking و Boonray Technology نشان می‌دهد تایر نیز به یکی از اجزای داده‌محور کامیون‌های معدنی تبدیل شده است و این تغییر می‌تواند بر طراحی خودرو، مدیریت ناوگان، نگهداری تجهیزات و حتی ارزیابی مسیرهای حمل در معادن اثر بگذارد.
همکاری برای هوشمندسازی تایرهای کامیون معدنی
شرکت چینی Techking تولیدکننده تایرهای معدنی با Boonray Technology در زمینه توسعه فناوری تایر برای کامیون‌های معدنی برقی و خودران توافق همکاری راهبردی امضا کرده است. محور این همکاری هوشمندسازی تایر، برقی‌سازی و اشتراک‌گذاری داده‌ها در پروژه‌های حمل‌ونقل معدنی بدون راننده است.
بر اساس این توافق دو شرکت یک تیم تحقیق و توسعه مشترک تشکیل می‌دهند تا تایرهای اختصاصی و هوشمند را برای کامیون‌های معدنی تمام‌برقی و خودران توسعه دهند. طراحی این محصولات قرار است بر اساس ویژگی‌های خودرو و شرایط واقعی فعالیت در معدن انجام شود.
این همکاری در واقع ادامه رابطه‌ای است که از سال ۲۰۲۴ آغاز شده است. Techking از آن زمان تایرهای اختصاصی و سامانه مدیریت هوشمند تایر TIKS را برای کامیون‌های برقی و بدون راننده Boonray تأمین کرده و در پروژه‌های معدنی این شرکت نیز خدمات آزمایش محصول، ردیابی داده و پشتیبانی فنی ارائه داده است.
تایر از قطعه مصرفی به منبع داده تبدیل می‌شود
یکی از مهم‌ترین بخش‌های این همکاری سامانه Techking Tyres Intelligent Control System یا TIKS است. این سامانه وضعیت عملکرد تایر را به‌صورت لحظه‌ای پایش می‌کند و قابلیت اتصال به سامانه‌های کنترل خودروهای خودران را دارد.
اهمیت این فناوری از آنجا ناشی می‌شود که در یک کامیون خودران اطلاعات مربوط به تایر دیگر صرفاً برای تعمیر و نگهداری مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. داده‌های عملکرد تایر می‌تواند بخشی از اطلاعات مورد نیاز برای تصمیم‌گیری درباره نحوه حرکت خودرو، وضعیت تجهیزات و شرایط عملیاتی باشد.
برای کامیون‌های معدنی که در مسیرهای سخت و تحت بارهای سنگین فعالیت می‌کنند، وضعیت تایر ارتباط مستقیمی با پایداری خودرو، ایمنی، عمر قطعه و هزینه‌های عملیاتی دارد. به همین دلیل پایش لحظه‌ای وضعیت تایر می‌تواند فاصله میان نگهداری پس از خرابی و مدیریت پیش‌بینانه را کاهش دهد.
Techking هم‌زمان با توسعه سامانه هوشمند تایر، محصولات ویژه خودروهای برقی را نیز دنبال کرده است. تمرکز این شرکت در این بخش بر کاهش مقاومت غلتشی و استفاده از مواد سازگارتر با محیط‌زیست است.
طراحی تایر از مرحله طراحی کامیون آغاز می‌شود
همکاری دو شرکت یک گام فراتر از نصب حسگر و پایش وضعیت تایر دارد. Boonray قرار است در طرح Techking با عنوان «Car-Tyre-Road» مشارکت کند و این طرح بر ارتباط میان خودرو، تایر و مسیر حمل معدن تمرکز دارد.
در این مدل پارامترهای خودرو و شرایط جاده معدن در کنار داده‌های مربوط به عملکرد تایر قرار می‌گیرند. دو شرکت قصد دارند با استفاده از مدل‌های بزرگ و فناوری شبیه‌سازی مشترک، توسعه تایر را از مرحله طراحی خودرو آغاز کنند.
این رویکرد می‌تواند مفهوم طراحی تایر معدنی را تغییر دهد. در مدل سنتی تایر محصولی است که برای یک کلاس مشخص از خودرو و طیفی از شرایط عملیاتی انتخاب می‌شود. در مدل جدید ویژگی‌های کامیون، وزن و نحوه کارکرد آن، شرایط مسیر و داده‌های عملکردی تایر می‌توانند هم‌زمان در فرایند توسعه محصول وارد شوند.
هدف اعلام‌شده دو شرکت افزایش سرعت توسعه محصول و امکان سازگاری سریع‌تر تایر با شرایط متفاوت معادن در بازارهای مختلف است.
برقی شدن، فشار تازه‌ای بر طراحی تایر
حرکت کامیون‌های معدنی به سمت برقی شدن نیز اهمیت این همکاری را افزایش داده است. کامیون‌های برقی به دلیل ویژگی‌های متفاوت قوای محرکه، توزیع گشتاور و وزن مجموعه باتری نیازمند راهکارهایی متناسب با شرایط جدید هستند.
رشد ناوگان‌های خودران و برقی نیز نشان می‌دهد این موضوع دیگر یک فناوری آزمایشی محدود نیست. برای نمونه شرکت EACON در سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد راهکار خودران این شرکت روی بیش از یک‌هزار و ۵۰۰ کامیون معدنی برقی مستقر شده است. بر اساس اعلام این شرکت، کامیون‌های برقی حدود ۴۲ درصد از ناوگان خودران EACON را تشکیل می‌دهند.
در چنین شرایطی عملکرد تایر باید هم‌زمان با نیازهای برقی و خودران خودرو هماهنگ شود. کاهش مقاومت غلتشی می‌تواند در مصرف انرژی اهمیت داشته باشد و پایش مستمر وضعیت تایر نیز امکان مدیریت بهتر عملیات و نگهداری را فراهم می‌کند.
Boonray به دنبال توسعه بازارهای خارجی
بخش دیگری از توافق Techking و Boonray به توسعه بازارهای بین‌المللی مربوط می‌شود. Techking قرار است از تجربه و شبکه جهانی خود برای ارائه خدمات محلی به پروژه‌های خارجی Boonray استفاده کند.
Boonray در مسیر توسعه بین‌المللی خود، با شرکت Vale در پروژه‌های معدنی اندونزی نیز همکاری کرده است. دو شرکت چینی قصد دارند تجربه حاصل از همکاری فعلی را به پروژه‌های بیشتری در چین و بازارهای خارجی منتقل کنند.
Boonray در سال جاری نیز مورد توجه صنعت خودروهای معدنی برقی قرار گرفته است. در ژانویه ۲۰۲۶، شرکت BYD سرمایه‌گذاری ۱۰۰ میلیون یوان معادل حدود ۱۴.۴ میلیون دلار در Boonray انجام داد. این سرمایه‌گذاری با هدف تقویت تحقیق و توسعه، افزایش ظرفیت تولید و توسعه بازارهای داخلی و بین‌المللی انجام شد.
مسیر جدید حمل‌ونقل هوشمند در معدن
توافق Techking و Boonray را می‌توان بخشی از روند بزرگ‌تر ادغام تجهیزات، داده و هوش مصنوعی در حمل‌ونقل معدنی دانست. در این روند کامیون دیگر یک ماشین مستقل نیست. خودرو، تایر، مسیر، سامانه کنترل و مرکز مدیریت ناوگان به اجزای یک سیستم واحد تبدیل می‌شوند.
در این مدل داده‌های تایر می‌توانند در کنار اطلاعات خودرو و مسیر قرار بگیرند و تصویری دقیق‌تر از وضعیت عملیات ارائه دهند. چنین رویکردی در صورت توسعه و اثبات در مقیاس عملیاتی، می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر درباره نگهداری تجهیزات، طراحی مسیرهای حمل و مدیریت ناوگان منجر شود.
از این نظر اهمیت همکاری Techking و Boonray فقط در تولید یک تایر جدید خلاصه نمی‌شود. مسئله اصلی تغییر جایگاه تایر در معماری کامیون معدنی است، بخشی از ماشین‌آلات معدنی که در گذشته بیشتر به‌عنوان یکی از اقلام مصرفی پرهزینه شناخته می‌شد، اکنون می‌تواند به یک منبع دائمی داده برای کامیون‌های برقی و خودران تبدیل شود.
