نقش پررنگ اکتشاف و معدن کاری در رونق اقتصادی

بهروز برنا - پهنه ایران‌زمین ازلحاظ تنوع رخنمون‌های مواد معدنی مزیت‌های بسیاری را دارد. درواقع تاریخ معدن کاری در کشور ما به گذشته‌های بسیار دور بازمی‌گردد به‌طوری‌که دست‌کم هزاران معدن بسیار بااهمیت که اکثر آن‌ها از نوع ذخایر فلزی و یا غیرفلزی استراتژیک است، از گذشتگان برای ما به یادگار مانده است. این محدوده‌ها همچنین نقطه بسیار مهمی برای شروع معدن کاری نوین در ایران شده که به طبع با این سابقه تاریخی معدن کاری درخشان، در عصر حاضر می‌طلبد که همواره در این زمینه پیشتاز باشیم. با انجام عملیات اکتشافی و مطالعات سیستماتیک که توسط ارگان‌های حاکمیتی ازجمله سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، شرکت سهامی کل معادن ایران، شرکت ملی فولاد، شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران و همچنین سازمان توسعه معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) در قبل و بعد از انقلاب صورت گرفته، دست‌کم بیش از 26 هزار صنایع معدنی که 4 هزار از این صنایع جزوصنایع معدنی بزرگ محسوب می‌شوند، کشف و راه‌اندازی شد.

واقعیت این است که ایران دارای مزیت‌های معدنی بسیار زیادی است و قرارگیری کشوربر روی بخشی از کمربند متالوژی مرسوم به آلپ-هیمالیا و وجود زون‌های زمین‌شناسیمتفاوت با کانی‌سازی خاص آن زون‌ها ازجمله کمربند آتش‌فشانی ارومیه- بزمان، سنندج- سیرجان، زاگرس، ایران مرکزی، لوت، شرق ایران، البرز- آذربایجان، مکران و کپه داغ هرکدام در غنای رخداد ذخایر میلیارد تن معادل 7 درصد ذخایر جهان در کشور ما را تشکیل می‌دهد. همچنین ایران با برخورداری از معادن بسیار که 15 نوع آن فلزی و 43 نوع آن غیرفلزی است و دارا بودن انواع سنگ نما و مصالح ساختمانی در میان ده کشور مطرح معدنی دنیا قرار دارد.

با این مقدمه به‌خوبی می‌توان دریافت که توجه به اکتشاف و معدن کاری طبعاً رونق اقتصادی و اشتغال را برای کشور به همراه خواهد داشت. به‌طوری‌که دولتمردان هر زمان به این امر توجه کردند، آثار مثبت و ملموسی را در اقتصاد کشور به وجود آوردند. در این خصوص البته سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور به‌عنوان پیشرو در حلقه اول معدن کاری یعنی اکتشاف نقش مهمی را ایفا می‌کند. به‌طوری‌که با انجام لایه‌هایمختلف اکتشافی دست‌کم 15 هزار محدوده امیدبخش را معرفی کرده است و چنانچه با شتاب انجام عملیات اکتشافی ژئوفیزیک هوایی بتواند کشور را پوشش کامل بدهد،چه‌بسا بتوان با انجام اکتشافات عمقی ذخایر بیشتری کشف کرد.

مواردی همچون وجود هماهنگی بین سازمان‌های حاکمیتی در این امر، به‌کارگیریبخش‌های خصوصی کارآمد و سرمایه‌گذاری مناسب در بخش معدن حداقل با یک درصد بودجه‌های اکتشافی صرف شده در دنیا، بی‌شک ارتقای این بخش مهم اقتصادی کشور را به همراه خواهد داشت. اگرچه در این حوزه باید سعی شود زنجیره ارزش هر یک از مواد معدنی ازجمله آهن، مس، سرب، روی، کرومیت، آلومینیم و ... در کشور کامل شود تا ارزش‌افزوده بسیار بالاتری برای اقتصاد کشور حاصل شود.

عضو هیئت‌مدیره شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران

 

نویسنده: 

نظر شما چیست؟